Tarihde Bugün Neler Oldu

[mbiterge]

4 Temmuz

1776. Amerikan Bağımsızlık günü; Amerikan Kongresi Britanya'dan bağımsızlığını ilan etti.

1848. Karl Marx ve Friedrich Engels'in yazdığı Komünist Manifesto yayımlandı.

1932. İçişleri Bakanı Şükrü Kaya otomobiliyle Ankara'dan İstanbul'a giden ilk kişi oldu.

1946. Amerika Birleşik Devletleri Filipinler'in bağımsızlığını tanıdı.

1948. Türkiye- Amerika Birleşik Devletleri İktisadi İşbirliği Anlaşması imzalandı.

1954. İstanbul Dolmabahçe Stadı'nda kadınlar arası futbol maçı yapıldı.

1968. İşçiler İstanbul Kazlıçeşme'deki Derby Lastik Fabrikasını işgal etti. İşgal 5 gün sürdü.

1976. İsrail komandoları, Filistinlilerin kaçırdığı uçaktaki 100 rehineyi Uganda'nın Entebbe havaalanında bir operasyonla kurtardı.

1981. Uluslararası 9. İstanbul Film Festivali'ne katılan Sovyet Bolşoy Bale Topluluğu'ndan balerin Galina Çursina Amerikan Konsolosluğu'ndan sığınma isteğinde bulundu.

1994. Türkiye'nin Atina Büyükelçiliği Müsteşarı Ömer Haluk Sipahioğlu Atina'da uğradığı silahlı saldırı sonucu öldü. Suikastı 17 Kasım örgütü üstlendi.

1995. Türk Silahlı Kuvvetleri PKK'ya karşı sınır ötesi "Ejder Operasyonu"nu başlattı.

1996. Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, Halkın Demokrasi Partisi, HADEP Genel Başkanı Murat Bozlak ve 39 parti yöneticisini tutukladı.



Bugün Doğanlar:

1546. Osmanlı Sultanı III. Murad, 1574-95 arasında hüküm sürdü.

1807. İtalyan birliğini sağlamak için mücadele veren Giuseppe Garibaldi.

1927. İtalyan sinema oyuncusu Gina Lollobrigida.


Bugün Ölenler:

1848.Fransız romancı ve politikacı François Rene de Chateaubriand.

1934. Radyum elementini keşfeden, 2 kez Nobel fizik ödülü sahibi Polonya kökenli Fransız fizikçi Marie Curie. Curie Paris'te Pantheon'a gömülen tek kadın oldu.

[mbiterge]

5 Temmuz

1811. Venezülla Bağımsızlık Günü. Simon Bolivar, Venezüella'nın İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti.

1924. 42 ülkenin katıldığı Olimpiyat Oyunları günü Paris'te açıldı. Almanya olimpiyatlara katılmadı.

1932. Portekiz'de faşist rejimin başkanlığına Antonio de Oliveria Salazar getirildi.

1938. Türk Birlikleri Hatay'a girdi. Fransızların ilan ettiği sıkıyönetim kaldırıldı.

1939. Enver Paşa'nın çocuk ve torunlarının vatandaşlığa alınmaları ve yurda dönmelerine izin veren yasa çıktı.

Aynı gün, Valilerin Cumhuriyet Halk Partisi il başkanlığı görevlerine son verildi.

1945. İngiltere'yi 2. Dünya savaşında zafere götüren Winston Churchill seçimleri kaybederek başbakanlıktan ayrıldı.

1946. Fransız modacı Louis Reard, iki parçalı mayoyu tanıttı. Mayonun adı, Amerika Birleşik Devletleri'nin atom bombası patlattığı Pasifik'teki Bikini Adası'ndan geliyor.

1950. Radyoda dini program yayınlama yasağı kalktı.

1952. 7. Uluslararası Kadın Hukukçular Konferansı İstanbul'da başladı.

1954. Memur Tasfiye Yasası, çıktı. Artık; memurlara bir süre için işten el çektirebilecek ya da emekli edilebilecek.

1971. Gazeteci İlhan Selçuk ve Oktay Kurtböke birer yıl hapse mahkum oldu.

1961. Fransız askerleri Cezayir'de göstericilere ateş açtı; 80 ölü.

1964. Emekli Albay Talat Aydemir idam edildi. Aydemir, 22 Şubat 1962'de darbe girişimi nedeniyle emekli edilmişti. Aydemir, girişimini 21 Mayıs'ta tekrarlayınca yargılandı, idama mahkum oldu.

1967. İsrail Savunma Bakanı Moşe Dayan 5 Temmuz 1967'de , Gazze'yi ilhak ettiklerini açıkladı.

1971. Türkiye'nin Ortak Pazar'a geçişini öngören katma protokol Meclis'te kabul edildi.

1973. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) "Eurovizyon Kulübü" üyesi oldu. Artık dünya olaylarını naklen yayınlanabilecek.

1974. Bakanlar Kurulu Türkiye'de haşhaş ekimi yasağını kaldırdı. 7 ilde haşhaş ekimi yapılabilecek. Karar Amerika Birleşik Devletleri'nin tepkisine yol açtı. Başbakan Bülent Ecevit "Nerede ne ekeceğimize kimse karışamaz" dedi.

1976. Devlet güvenlik mahkemelerinin kaldırılması mücadelesi çerçevesinde; Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) yönetimi "Devlet Güvenlik Mahkemeleri sıkıyönetimsiz sıkıyönetim demektir" uyarısında bulundu.

1977. Pakistan Genelkurmay Başkanı Ziya ül Hak darbe yaptı ; Başbakan Zülfikar Ali Butto tutuklandı.

1978. İstanbul'da Atatürk Eğitim Enstitüsü müdür yardımcısı vurularak öldürüldü, Şehremini'de bir kahve tarandı; 3 kişi öldü, Ankara Valiliği polis dernekleri Pol-Der ve Pol- Bir merkezlerini kapattı.

1984. 250 milletvekili silah almak için başvurdu.

1987. Avusturya polisi Viyana'da bulunan Alpaslan Türkeş'ten ülkeyi derhal terk etmesini istedi. Türkeş Viyana'dan Paris'e geçti.

1988. Bakanlar Kurulu Fethiye, Gökova ve Köyceğiz Dalyan kıyılarını özel koruma bölgesi ilan etti.

1991. Mesut Yılmaz hükümeti 153'e karşı 265 oyla güvenoyu aldı.

1993. Tansu Çiller hükümeti 184'e karşı 247 oyla güvenoyu aldı.

2000. Kapatılan Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan'a "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçundan verilen 1 yıllık hapis cezası Yargıtay'da onaylandı. Necmettin Erbakan ömür boyu siyasi yasaklı oldu.



Bugün Doğanlar:

1889. Fransız şair, romancı, ressam ve film yönetmeni Jean Cocteau.

1911. Fransa cumhurbaşkanı (1969-1974) Georges Pompidou.


Bugün Ölenler:

1987. Profesör Dr. İdris Küçükömer. Yön ve Ant dergilerinde yazdığı yazılarla Türkiye'de kapitalist gelişmenin çarpıklıkları ele alan Küçükömer, devletin "despotik" niteliğinin "sivil toplum"un gelişmesi önünde en büyük engel olduğunu savundu. Osmanlı Devletinin toplumsal formasyonu konusunda "Asya tipi üretim tarzı" kuramını gündeme getirdi.

[ramirez]

Tarihte Bugun 8 TEMMUZ

1522- Kanuni Sultan Süleyman, Rodos'a çıktı.
1829- Erzurum, Salih Paşa'nın Çarlık Ordusunun teslim koşullarını
kabulüyle Rus işgaline uğradı.
1833- Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında ''Hünkar İskelesi''
anlaşması imzalandı.
1919- Mustafa Kemal, resmi görevinden ve askerlikten çekildi.
1928- Ankara Hukuk Fakültesi ilk mezunlarını verdi.
1937- Türkiye ile İran, Irak ve Afganistan arasında saldırmazlık paktı
(Sadabad Paktı) imzalandı.
1943- Atatürk'ün yaverlerinden ve eski milletvekili Cevat Abbas Gürer öldü.
1946- Demokrat Parti, ''Yeter Söz Milletindir'' afişini bastırdı.
1948- Topraksız çiftçilere hazine topraklarının dağıtımı yasalaştı.
1950- İhracat tamamen serbest bırakıldı.
1954- Türkiye'de ilk gece maçı, Ankara 19 Mayıs Stadı'nda
Gençlerbirliği ile Demirspor arasında yapıldı.
1966- Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Celal Bayar'ın cezasını hastalığı
dolayısıyla affetti.
1993- Özel radyo ile televizyon işletilmesi ve kurulması serbest bırakıldı.
1996- RP-DYP Koalisyon Hükümeti güvenoyu aldı; ''REFAHYOL'' dönemi başladı.

[mbiterge]

9 Temmuz


1816. Arjantin, İspanya'dan bağımsızlığını kazandı.

1932. Türkiye Milletler Cemiyeti'ne üye oldu.

Moda Deniz Kulübü, Atatürk'ün de katıldığı bir törenle açıldı.

1938. Bakanlar Kurulu Atatürk'ün başkanlığında toplandı. Bu, Atatürk'ün başkanlık ettiği son toplantı oldu.

1948. Gizli oy, açık sayım sistemini getiren yeni Seçim Kanunu çıktı.

1953. ABD'li yazar Dashiell Hammet, anti-komünist soruşturmalarda ifade vermeyi reddettiği için altı ay hapse mahkum oldu.

Aynı gün Yerli Film Yapanlar Cemiyeti ilk resmi film yarışmasını düzenledi.

1949. Çorum gemisi İstanbul Galata rıhtımında yandı; 56 ölü, 30 yaralı.

1952. İstanbul Teknik Üniversitesi televizyon laboratuarı ilk Televizyon yayınını basın önünde yaptı.

1953. Millet gazetesi başyazarı Nurettin Ardıçoğlu tutuklandı.

1954. Büyük Doğu dergisi toplatıldı. Gerekçe; cumhuriyet ve demokrasi ilkelerine aykırı yayım yapmak.

1961. Anayasa referandumu yapıldı. Anayasa yüzde 61,5 "evet" oyuyla kabul edildi.

1962. Emekli Albay Talat Aydemir açıklamaları nedeniyle tutuklandı. Açıklamaları yayımlayan 7 gazeteye soruşturma açıldı.

1967. İstanbul'da düzenlenen 24. Avrupa Serbest Güreş Şampiyonası'nda Türk Milli Takımı Avrupa Şampiyonu oldu.

1971. Yaşar Kemal 1,5 yıl hapse mahkum oldu.

1972. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit "CHP Marksist değildir" dedi.

1973. 17 şeker fabrikasında grev kararı alındı.

Aynı gün dünyaca ünlü keman virtüözü Yehudi Menuhin İstanbul'a geldi.

1979. Sağlık kuruluşlarında tam gün çalışma uygulaması başladı.

1980. Demokrat gazetesinin Ankara'ya girişi yasaklandı.

1982. Devlet Başkanı Kenan Evren'in emriyle Televizyondaki banka reklamları yasaklandı.

1996. Adalet Bakanı Şevket Kazan'ın yayımladığı genelge, 20 Mayıs günü; cezaevi koşullarının iyileştirilmesi talebiyle açlık grevleri başlayan açlık grevleri ve ölüm oruçlarının yaygınlaşmasına neden oldu. Grevler önceki Adalet Bakanı Mehmet Ağar'ın, 6 Mayıs 1996'da çıkardığı hükümlü haklarına kısıtlamalar getiren "Mayıs Genelgesi"nden sonra başlamıştı.

1997. Avrupa'ya kaçak gitmek isteyen Kuzey Iraklı Türkmenleri taşıyan tekne alabora oldu; 19 ölü, 6 yaralı, 15 kayıp.

1998. İstanbul'da tarihi Mısır Çarşısı'nda bir patlama oldu: 7 ölü. Tüp patlaması mı, PKK bombası mı tartışmaları 4 yıl sürdü. Sonunda bilirkişi raporlarıyla tüp patladığına karar verildi.



Bugün Doğanlar:

1884. Mihayil Markoviç Borodin. 1920'lerde Çin'deki baş Komintern görevlisi olan Borodin Sun Yat Sen'in Guomindang Partisi'ni örgütlemesine ve Komünistlerle ittifak kurmasına yaptığı katkıyla bilinir.

1901. Yazdığı romantik romanların sayısı beş yüzü geçen İngiliz kadın yazar Barbara Cartland.


Bugün Ölenler:

1990. "Lebleci Horhor", "Saz Caz" gibi operetlerle tanınan oyuncu ve yönetmen Reşit Gürzap.

1991. Felsefe alanındaki çalışmalarıyla tanınan yazar Orhan Hançerlioğlu.

[mbiterge]

10 Temmuz


1900. Paris metrosu açıldı.
1929. Ta Hronika gazetesi sorumlu yazı işleri müdürü Madam Mihailidi "Türklüğe hakaret" iddiasıyla 3 yıl hapse mahkum oldu.

1940. Kağıt stoklarının azaldığı gerekçesiyle gazetelerin sayfa sayılarını sınırlandırmaya karar verildi.

1947. Hindistan'ın ikiye ayrılmasıyla oluşan Pakistan'ın genel valiliğine Muhammed Ali Cinnah getirildi.

1955. İstanbul Tekstil ve Örme Sanayii İşleri Sendikası işçi ücretlerini protesto etti. Sendika Meclis'teki işçi kökenli 4 milletvekiline soğan ve ekmek gönderdi.

1961. Galatasaraylı milli futbolcu Metin Oktay İtalya'nın Palermo takımına 660 bin liraya transfer oldu.

1968. Dünya Sağlık Örgütü, Dünyada çocuk felci artışının en çok Türkiye'de yaşandığını açıkladı.

1973. Bahama Adaları 300 yıllık İngiliz egemenliğinden sonra bağımsızlığını ilan etti.

1975. Türkiye Amerika Birleşik Devletleri'nden üsler için kira isteyeceği açıkladı.

1984. Meclis ilk kez bir ölüm cezasını reddetti. Sağ görüşlü Mehmet Onur Mimar'ın idamında "kamu adına herhangi bir yarar olmadığı" görüşüne varıldı.

1985. 10 bin kadın, Uluslararası Kadın Konferansı için Nairobi'de toplandı.

Aynı gün Greenpeace'e ait "Rainbow Warrior" gemisinde iki patlama oldu, gemi battı. Eylül ayında Fransa gemiyi gizli ajanların batırdığını kabul etti.

1991. Halkın Emek Partisi Diyarbakır İl Başkanı Vedat Aydın'ın cenaze törenine katılan on binlerce kişinin üzerine ateş açıldı; resmi rakamlara göre 3, HEP'lilere göre 10 kişi öldü. Vedat Aydın'ın işkenceyle öldürülmüş bedeni 6 Temmuz'da Elazığ-Maden yolunda bulunmuştu.

Aynı gün Türkiye Avrupa Topluluğu bünyesindeki bilgisayar işbirliği ağı PC-Net'e katıldı.

1992. Sosyalist Parti kapatıldı.

1995. İstanbul Gazi mahallesinde bir kahveye ateş açılmasıyla başlayan olaylar nedeniyle İstanbul Emniyet Müdürü Necdet Menzir hakkında "görevi ihmal"den soruşturma açılması istendi. Görevli 20 polis hakkında dava açıldı.

1996. basına promosyon sınırlaması getirildi. Aynı gün, Türksat uydusu, Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatılarak geçici yörüngesine yerleşti.

2000. Suriye Devlet Başkanı Hafız Esat'ın ölümünden sonra tek aday Hafız Esat'ın oğlu Başar Esat referandumla Devlet Başkanlığı'na seçildi.



Bugün Doğanlar:

1509. Proteston reformist, Fransız teologt John Calvin.

1871. "Geçmiş Zaman Peşinde" romanıyla tanınan Fransız yazar Marcel Proust.

1895. "Carmina Burana" orotoryosunun bestecisi Carl Orff.



Bugün Ölenler:

1987. Beşiktaş'ın eski milli futbolcusu ve Milliyet gazetesi spor yazarı Şükrü Gülesin.

1992. Yazar, şair, edebiyat araştırmacısı ve eleştirmen Cevdet Kudret.

1994. Türk Halk Müziği sanatçısı Şemsi Yastıman.

1995..Türkiye sosyalist hareketinin önde gelen isimlerinden, kapatılan Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) eski lideri ve Sosyalist Devrim Partisi kurucusu Mehmet Ali Aybar. Aybar, "Türkiye'ye özgü sosyalizm", "güler yüzlü sosyalizm" şeklinde ifade ettiği sosyalizm anlayışını savundu; Aybar ABD'nin Vietnam'daki savaş suçlarını soruşturan Russel Mahkemesi'nin üyesiydi. 1928-35 arası Türkiye milli atletizm takımında yer alan bir sporcu olan Aybar, 100 ve 200 metre bayrak yarışlarında Türkiye rekorları da kırmıştı.

1996. Türk Sanat Müziği sanatçısı Hamiyet Yüceses.