TAME®
13-07-2008, 07:52 PM
Kışın sera değil tarla domatesi yemek istiyorsanız kavanozlarınızı hazırlayın. Çünkü bugün kış için domates püresi yapacağız. Hazırlaması çok kolay olan domates püresi için ihtiyacınız olan sadece domates, biraz tuz ve birkaç kavanoz
Osmanlı saray mutfağının 18’inci yüzyıl sonunda boyutları yaklaşık ceviz büyüklüğünde ve yeşilken tükettiği domatesin kırmızısı o dönem çöpe atılıp kullanılmazdı. 20’inci yüzyılın başları ise Anadolu halkının artık domatesle tanışıp, yemeklerini domatesle pişirmeye başladığı bir dönem oldu. Ekşi ve mayhoş meyvalarla yapılan pilavlar, koruk veya koruk suyu ile tatlandırılan tencere yemekleri, baharatlarla aromalandırılan av etleri ve balık ürünleri, saraya domatesin girmesiyle farklılaşmaya başladı. Domates girdiği her yemeği daha da bereketleştiriyor ve baskın tadıyla damak alışkanlıklarını derinden etkiliyordu. Anadolu domatesi çok sevdi. Bugün yemeklerde belki de tüm sebze ve meyvelerden fazla domates kullanılıyor.
Gelelim bugünkü konumuza... Son üç senedir kışları da huzur içinde, sağlıklı olduğundan emin olduğum domatesleri yemeklerime eklemek için püre yapıyorum. Aslında yılın şu dönemlerinde 10 kilo kadar domatesden hazırladığım yemeklikleri Temmuz-Ağustos ayları için ayırıyorum. Ağustos sonunda ise yaklaşık 30 kilo domatesten tüm kışlık ihtiyacımı karşılayan püremi hazırlıyorum. Bu sağlıklı olduğu kadar da pratik bir yöntem aslında... Bir kez denerseniz bu pürenin işinizi ne kadar kolaylaştırdığını görecek ve her yıl bu işlemi tekrarlayacaksınız.
İKİ YÖNTEM DE PRATİK
Benim arkadaşlarım arasından da bu hazırlığı yapanlar var. Örneğin kalabalık aileleri olan iki arkadaşım bu işin pratikliğini çok önceden keşfetmiş. Her ne kadar şu an kendi pratik yöntemimi uyguluyor olsam da domates püresini yazdan hazırlamama vesile olan onlardır. Şule, domatesleri iyice yıkayıp sıcak suyun içine atıyor ve daha sonra kabuklarını soyup blender’dan geçiriyor. Biraz pişirip tülbentten geçirirerek çekirdeklerini ayırıp, kavanozlara paylaştırıyor.
Tayfun ise küçük oval domatesleri dörde bölüp içine tohumları alınmış bir iki tatlı kırmızı biber koyup, tencerede iyice kaynatıyor. Bu işlem kıvamlaşana kadar devam ediyor. Sonra içine tuz ve zeytinyağı ekleyip 5-10 dakika daha kaynatıyor. Blender’dan geçirip, hiç kullanılmamış kapaklar kullanarak (bu çok önemli) kavanozlara dolduruyor. Bu yöntemlerin her ikiside son derece harika sonuçlar yaratıyor. Birincisinde domates sulu oluyor ve biraz tuzla şişeleyerek dolaba koyarsanız domates suyu olarak tüketebilmenize olanak sağlıyor. İkinci yöntemdeyse daha kıvamlı ve yemeklik bir püre elde ediyorsunuz.
5 KİLODAN 4 LİTRE PÜRE
Ben ise size son derece basit bir yöntem önereceğim. Bununla yaklaşık 5 kilo domatesden 4 litre domates püresi elde ediyorsunuz. Kullanacağınız miktarı ortalama hesaplayıp ya da en azından 2-3 kiloyla küçük bir deneme yapıp, kışa saklamak için ne kadar domatese ihtiyacınızın olduğunu çıkarabilirsiniz.
Bu haftaki yazımda meraklıları için bir de çok özel bir domates salçası tarifim var. Annemin çocukluğumda yaptığı salçadan biraz farklı... O dönemin temiz havasında dometesi rendeleyip, tuzlayarak güneşli bir yere bırakmak sonra da ara ara karıştırarak suyunun tamamen bitmesini sağlamak nefis bir domates salçası için yeterliydi. Güneşte günlerce beklemiş olan domatesin salça olmasına yakın annemden gizli bir parmak alır afiyetle yerdim. Hele onu fırından yeni çıkmış ekmek dilimine sürüp yemek ise gerçekten mufteşemdi! Ancak bu yöntem hava kirliliğinin yoğun olduğu şu günlerde neredeyse imkansız. Bu yüzden İran tarafında yıllardır süre gelen bu tarifi beğeneceğinizi düşünüyorum. Bu tarif için sevgili Lolita’ya teşekkür ederim. Hepinize afiyet olsun!
Domates püresi
5 kilo olgun tarla domatesi (24 saat oda sıcaklığında bekletilmiş)
(http://www.4umturk.net/forum/index.php)
1 yemek kaşığı tuz 3 adet büyük boy kapakları kullanılmamış kavanoz Bir miktar sıvıyağ (tercihen zeytinyağı)
DOMATESLERİ iyice yıkayıp dörde bölün. Ardından domatesleri derin bir kaba alıp blender’dan geçirin. İsterseniz aynı işlemi rondo’da da yapabilirsiniz. Derin bir tencereye aldığınız domates püresini ateşe alın. Kaynamaya başladığında altını kısıp ara ara karıştırarak yaklaşık 20 dakika yavaş yavaş kaynatın. Tuzunu atın ve iyice karıştırıp ocağın altını kapatın. Beş dakika sonra önceden hazırladığınız kavanozlara paylaştırın. Kavanozları yavaşça sallayıp tencereden kavanoza boşaltırken içine giren havayı yukarıya atmasını sağlayın. Bu işlemi birkaç kez tekrarlayın. Üzerini örtecek kadar sıvıyağı koyup sıcakken ağızlarını kapatın. Soğuyunca güneş görmeyen serin bir yere kaldırın. Her birini kullanmak için açtığınızda tekrar ağzını kapatıp, daha sonra kullanmak üzere buzdolabına koyun.
Kavanozlarınız kapağı çok iyiyse domatesler sıcakken kavanozu ters çevirip soğumasını bekleyin, soğuyunca serin bir yere kaldırın. Bu şekilde sıvıyağ eklemenize gerek olmaz. 4-5 ay serin bir yerde durabilir, bozulmaz. (http://www.4umturk.net/forum/index.php)
İran usulü salça
10 kilo Çanakkale domatesi 2 yemek kaşığı kaya tuzuDOMATESLERİ yıkayıp blender’dan geçirin. İnce bir tel süzgeç yardımıyla püreyi ezerek başka bir kaba alıp çekirdeklerini temizleyin. Derin bir tencerede orta ateşte, yaklaşık 6-7 saat dometes suyunu tamamen bitirene kadar kaynatın. Bu aşamada sık sık dip tutmaması için karıştırmanız gerekecektir. 10 kilo domatesden ortalama 800 gram - 1 kilo arası domates salçası elde edeceksiniz. Domates suyunu çekip iyice kıvamlaşınca tuzunu atıp iyice karıştırın. Temiz bir kavanoza koyup üzerine sıvı yağ ekleyin ve soğuyunca buzdolabına kaldırın.
İran’da domateslerin ezilmesi özel bir çuval içinde gerçekleşiyor. Tarifi uygulamanız rahat olsun diye blenderdan geçmenizi öneriyorum.
star
(http://www.4umturk.net/forum/index.php)
Osmanlı saray mutfağının 18’inci yüzyıl sonunda boyutları yaklaşık ceviz büyüklüğünde ve yeşilken tükettiği domatesin kırmızısı o dönem çöpe atılıp kullanılmazdı. 20’inci yüzyılın başları ise Anadolu halkının artık domatesle tanışıp, yemeklerini domatesle pişirmeye başladığı bir dönem oldu. Ekşi ve mayhoş meyvalarla yapılan pilavlar, koruk veya koruk suyu ile tatlandırılan tencere yemekleri, baharatlarla aromalandırılan av etleri ve balık ürünleri, saraya domatesin girmesiyle farklılaşmaya başladı. Domates girdiği her yemeği daha da bereketleştiriyor ve baskın tadıyla damak alışkanlıklarını derinden etkiliyordu. Anadolu domatesi çok sevdi. Bugün yemeklerde belki de tüm sebze ve meyvelerden fazla domates kullanılıyor.
Gelelim bugünkü konumuza... Son üç senedir kışları da huzur içinde, sağlıklı olduğundan emin olduğum domatesleri yemeklerime eklemek için püre yapıyorum. Aslında yılın şu dönemlerinde 10 kilo kadar domatesden hazırladığım yemeklikleri Temmuz-Ağustos ayları için ayırıyorum. Ağustos sonunda ise yaklaşık 30 kilo domatesten tüm kışlık ihtiyacımı karşılayan püremi hazırlıyorum. Bu sağlıklı olduğu kadar da pratik bir yöntem aslında... Bir kez denerseniz bu pürenin işinizi ne kadar kolaylaştırdığını görecek ve her yıl bu işlemi tekrarlayacaksınız.
İKİ YÖNTEM DE PRATİK
Benim arkadaşlarım arasından da bu hazırlığı yapanlar var. Örneğin kalabalık aileleri olan iki arkadaşım bu işin pratikliğini çok önceden keşfetmiş. Her ne kadar şu an kendi pratik yöntemimi uyguluyor olsam da domates püresini yazdan hazırlamama vesile olan onlardır. Şule, domatesleri iyice yıkayıp sıcak suyun içine atıyor ve daha sonra kabuklarını soyup blender’dan geçiriyor. Biraz pişirip tülbentten geçirirerek çekirdeklerini ayırıp, kavanozlara paylaştırıyor.
Tayfun ise küçük oval domatesleri dörde bölüp içine tohumları alınmış bir iki tatlı kırmızı biber koyup, tencerede iyice kaynatıyor. Bu işlem kıvamlaşana kadar devam ediyor. Sonra içine tuz ve zeytinyağı ekleyip 5-10 dakika daha kaynatıyor. Blender’dan geçirip, hiç kullanılmamış kapaklar kullanarak (bu çok önemli) kavanozlara dolduruyor. Bu yöntemlerin her ikiside son derece harika sonuçlar yaratıyor. Birincisinde domates sulu oluyor ve biraz tuzla şişeleyerek dolaba koyarsanız domates suyu olarak tüketebilmenize olanak sağlıyor. İkinci yöntemdeyse daha kıvamlı ve yemeklik bir püre elde ediyorsunuz.
5 KİLODAN 4 LİTRE PÜRE
Ben ise size son derece basit bir yöntem önereceğim. Bununla yaklaşık 5 kilo domatesden 4 litre domates püresi elde ediyorsunuz. Kullanacağınız miktarı ortalama hesaplayıp ya da en azından 2-3 kiloyla küçük bir deneme yapıp, kışa saklamak için ne kadar domatese ihtiyacınızın olduğunu çıkarabilirsiniz.
Bu haftaki yazımda meraklıları için bir de çok özel bir domates salçası tarifim var. Annemin çocukluğumda yaptığı salçadan biraz farklı... O dönemin temiz havasında dometesi rendeleyip, tuzlayarak güneşli bir yere bırakmak sonra da ara ara karıştırarak suyunun tamamen bitmesini sağlamak nefis bir domates salçası için yeterliydi. Güneşte günlerce beklemiş olan domatesin salça olmasına yakın annemden gizli bir parmak alır afiyetle yerdim. Hele onu fırından yeni çıkmış ekmek dilimine sürüp yemek ise gerçekten mufteşemdi! Ancak bu yöntem hava kirliliğinin yoğun olduğu şu günlerde neredeyse imkansız. Bu yüzden İran tarafında yıllardır süre gelen bu tarifi beğeneceğinizi düşünüyorum. Bu tarif için sevgili Lolita’ya teşekkür ederim. Hepinize afiyet olsun!
Domates püresi
5 kilo olgun tarla domatesi (24 saat oda sıcaklığında bekletilmiş)
(http://www.4umturk.net/forum/index.php)
1 yemek kaşığı tuz 3 adet büyük boy kapakları kullanılmamış kavanoz Bir miktar sıvıyağ (tercihen zeytinyağı)
DOMATESLERİ iyice yıkayıp dörde bölün. Ardından domatesleri derin bir kaba alıp blender’dan geçirin. İsterseniz aynı işlemi rondo’da da yapabilirsiniz. Derin bir tencereye aldığınız domates püresini ateşe alın. Kaynamaya başladığında altını kısıp ara ara karıştırarak yaklaşık 20 dakika yavaş yavaş kaynatın. Tuzunu atın ve iyice karıştırıp ocağın altını kapatın. Beş dakika sonra önceden hazırladığınız kavanozlara paylaştırın. Kavanozları yavaşça sallayıp tencereden kavanoza boşaltırken içine giren havayı yukarıya atmasını sağlayın. Bu işlemi birkaç kez tekrarlayın. Üzerini örtecek kadar sıvıyağı koyup sıcakken ağızlarını kapatın. Soğuyunca güneş görmeyen serin bir yere kaldırın. Her birini kullanmak için açtığınızda tekrar ağzını kapatıp, daha sonra kullanmak üzere buzdolabına koyun.
Kavanozlarınız kapağı çok iyiyse domatesler sıcakken kavanozu ters çevirip soğumasını bekleyin, soğuyunca serin bir yere kaldırın. Bu şekilde sıvıyağ eklemenize gerek olmaz. 4-5 ay serin bir yerde durabilir, bozulmaz. (http://www.4umturk.net/forum/index.php)
İran usulü salça
10 kilo Çanakkale domatesi 2 yemek kaşığı kaya tuzuDOMATESLERİ yıkayıp blender’dan geçirin. İnce bir tel süzgeç yardımıyla püreyi ezerek başka bir kaba alıp çekirdeklerini temizleyin. Derin bir tencerede orta ateşte, yaklaşık 6-7 saat dometes suyunu tamamen bitirene kadar kaynatın. Bu aşamada sık sık dip tutmaması için karıştırmanız gerekecektir. 10 kilo domatesden ortalama 800 gram - 1 kilo arası domates salçası elde edeceksiniz. Domates suyunu çekip iyice kıvamlaşınca tuzunu atıp iyice karıştırın. Temiz bir kavanoza koyup üzerine sıvı yağ ekleyin ve soğuyunca buzdolabına kaldırın.
İran’da domateslerin ezilmesi özel bir çuval içinde gerçekleşiyor. Tarifi uygulamanız rahat olsun diye blenderdan geçmenizi öneriyorum.
star
(http://www.4umturk.net/forum/index.php)
