Amerikan Futbolu / Rugby Genel Bilgiler

[mbiterge]

AMERİKAN FUTBOLU

Her spor dalının ortaya çıkışında olduğu gibi, Amerikan Futbolunun ortaya çıkışında da rastlantısal olayların etkisi olmuştur. Bu oyunda, birçok faktörün bir arada olduğu görülür. Amerikan Futbolu oldukça kompleks bir özelliğe sahiptir. Sporun gerçek özellikleri bu oyunda açıklıkla görülebilir: Dayanıklılık, kuvvet, esneklik, sürat, çabukluk, strateji, disiplin, azim v.b. Bu özelliklerin hepsi bu oyunda başarılı olabilmek için, sahip olunması gereken temel özelliklerdir.


AMERİKAN FUTBOLU KISA TARİHÇESİ



Her şey, futbolun kurallarından sıkılan bir İngiliz oyuncunun, oyun sırasında topa ayakla vurmaktan sıkılıp, topu eline alıp koşmasıyla başlamış. Bu, her ne kadar normal futbolda kuralların açık bir şekilde ihlali olsa da, oyuna bu yeni yaklaşımın diğer oyuncuların da hoşuna gitmesi üzerine rugby oyunu doğmuştur.

Başlangıçta oyun, bugünkü oyundan çok farklıydı. 1880 ve takip eden üç yıl içinde Yale oyuncusu Walter Camp, Uluslararası Futbol Birliği'ni (IFA) önemli değişiklikler yapmaya ikna ederek, oyunu bugünkü haline çok yaklaştırmıştır. Bu çabalarından dolayı, Walter Camp bugün Amerikan Futbolu'nun babası olarak kabul edilmektedir.

Kolej futbolu, 20. yüzyıla kadar kendi içerisinde bir lig kurarak gelişmiştir. Bu tarihten sonra profesyonel takımlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Aynı tarihlerde, Amerikan Futbolu, yeni kurulan NCAA (Ulusal Kolejler Atletik Birliği) altında hizmet vermeye başlamış ve profesyonel oyunun kurallarının temeli de kolej ligi kurallarından alınarak uyarlanmaya başlanmıştır.

1920' lerde ondan fazla profesyonel yapıda takımlar, bir araya gelip, NFL (Ulusal Futbol Ligi) olarak bildiğimiz organizasyonunun temellerini atmışlar ve oyun kurallarına zaman içerisinde getirdikleri değişikliklerle; oyunu Amerika' da bir numaralı spor haline getirmeyi başarmışlardır. Oyun Amerika'da hızla yayılıp taraftar buldukça, NFL'e rakip yeni ligler ortaya çıkmaya başlamış. Ancak NFL o kadar güçlü bir hale gelmişti ki, sonucunda diğer ligler fazla dayanamamıştır. Amerikan Futbolu, özellikle yurtdışındaki Amerikalı askerlerin oyunu tanıtmasıyla diğer kıtalara da zaman içinde yayılmış ve giderek dünya çapında oynanan bir spor haline gelmiştir

[mbiterge]

TÜRKİYE' DE AMERİKAN FUTBOLU TARİHÇESİ


Türkiye' de amerikan futboluyla ilgili ilk girişimler 1992 yılında Boğaziçi Üniversitesi'nde başlamış ve diğer üniversitelerde de takımların kurulmasıyla, hızlı bir yayılma süreci ve taraftar kitlesi toplamaya başlamıştır. Halihazırda özel ligde Boğaziçi, Hacettepe, İstanbul Teknik, Orta Doğu Teknik, Bilkent, Gazi, Ankara, Başkent, Anadolu Üniversiteleri ve Kara Harp Okulu Amerikan Futbol takımları mücadele etmektedir. İlk takımlar arası müsabakalar 1993 yılında Boğaziçi ve Hacettepe üniversiteleri arasındaki özel maçlarla başlamıştır. Amerikan futbolunun geniş kitlelere yaygınlaştırılması, tanıtılması ve takımlar arası müsabakaların organize edilmesi ve yürütülmesi, Üniversite Sporları Federasyonuna bağlı ve takımların temsilcilerinden oluşturulmuş olan, Türkiye Amerika Futbolu Üst Kurulu (TAFÜK) tarafından yapılmaktadır.

Son iki yılda üniversiteler arasında oldukça popüler bir spor halini alan ve hızla yayılan Amerikan Futbolunun, önemli bir taraftar kitlesine sahip olacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, spor çevrelerinin ve devletin yeterli desteği olmaması sporun hızlı yayılmasını olumsuz etkilemektedir. Öncelikle sporun sertliğinden dolayı kullanılması zorunlu olan koruma ekipmanları (Kask, shoulder-pad v.s) yüksek maliyet gerektirmektedir. Bu ekipmanlar Türkiye'de bulunmadığından ve yurt dışından getirilmesi zorunlu olduğundan, üniversitelerin spor kulüplerine ayrılan fonun bu miktarı karşılayamaması yüzünden, oyuncular sadece dişlik, dirseklik ve dizlik gibi basit malzemelerle bu oyunu oynamaktadır. Bu da daha çok ve çabuk sakatlıkların oluşmasına neden olmaktadır. Amerikan futbolunun biran önce yasal federasyon çatısı altına alınıp, yeterli teknik, idari ve malzeme temini ile sporcularının ve taraftarlarının hizmetine sunulmasında yarar vardır.

[mbiterge]

AMERİKAN FUTBOL SAHASI


Sahanın uzunluğu 100 metre, genişliği ise 55 metredir. Sahanın her iki yanında 10'ar metrelik gol (touchdown) bölgeleri mevcuttur. Bu bölgelere end zone denir. Sahada 50'den 10'a doğru numaralanmış enine çizgiler bulunmaktadır ve bu çizgiler end zone' a olan uzaklığı gösterirler. Her iki end line (sahanın iki ucundaki çizgi) üzerinde 'Y' biçimine yakın kaleler bulunur. End zone'lar ve kale direkleri sayı kazanmak için kullanılır.

Topun uzunluğu tam bir ayak ebadı kadar (30 cm.) olduğundan bu oyuna ayaktopu (football) adı verilmiştir.

[mbiterge]

OYUN ve SÜRESİ
Maç kick off denilen bir vuruşla başlar. Maç başlamadan önce para atışı yapılır. Kazanan taraf kick veya kick return arasında seçim yapar yani topun kendinde veya karşı takımda olmasına karar verir.

Maç 15'er dakikalık 4 çeyrekten oluşur. Yani toplam 60 dakikalık bir sürede oynanır. İlk çeyrek sona erdiğinde ara verilmez, ancak takımlar sahada yer değiştirir. Topun kaldığı yer ölçülerek aynı oranda karşı sahaya alınır (Sahanın sağ tarafında 30. yardda iken ilk çeyrek bitmiş ise ikinci çeyrek sahanın sol tarafındaki 30. yarddan başlar.). İlk iki çeyrek sonunda ilk yarı sona erer ve 15dk. ara verilir. Üçüncü çeyrek sonunda da ilk çeyrekten bittiğinde yapılan işlemler tekrarlanır. Oyun sırasında top saha dışına çıkmadıkça, pas oyunu oynanmadıkça ve mola alınmadıkça saat çalışır. Her takımın bir yarıda üç mola hakkı vardır. Mola süresi 1dk.'dır.

[mbiterge]

TAKIMLAR



Bir takımın maç kadrosu 45 kişiden oluşur. Ancak sahada normal futboldaki gibi 11 oyuncu bulunur. Bir takım, kendi içinde farklı görevleri olan üç takıma ayrılır.